सुदर्शन भारत सेवा फाउंडेशन
सुदर्शन 360° आरोग्य व कर्करोग तपासणी अभियानदेवाभाऊ प्रजास्वास्थ्य प्रकल्प, महाराष्ट्र
नोंदणी, आरोग्य तपासणी, आवश्यक चाचण्या, अहवाल, रुग्णालयाशी जोडणी आणि नियमित पाठपुरावा. सुदर्शन 360° अंतर्गत नागरिकाच्या संपूर्ण आरोग्य प्रवासासाठी प्रस्तावित कार्यपद्धती येथे जाणून घ्या.
एक नागरिक • संपूर्ण आरोग्य प्रवास
तपासणीपासून उपचार व नियमित पाठपुराव्यापर्यंत
शिबिरात आल्यापासून पुढील उपचारांची जोडणी होईपर्यंत नागरिकाला कशी साथ दिली जाईल, याचा आठ टप्प्यांत आढावा. प्रत्येक टप्प्यावर स्पर्श करून अधिक माहिती वाचा.
- 01
नोंदणी व संमती
नाव, वय, संपर्क व पत्ता नोंदवून स्वतंत्र लाभार्थी क्रमांक.
- 02
आरोग्य प्रश्नावली
आजारांचा इतिहास, औषधे, सवयी, कौटुंबिक इतिहास व लक्षणांची माहिती.
- 03
डॉक्टरांची तपासणी
प्रत्यक्ष तपासणी करून पुढील चाचणी आणि तातडी ठरवणे.
- 04
आवश्यक चाचण्या
प्रत्येकाच्या गरजेनुसार आणि डॉक्टरांच्या निर्णयानुसार चाचण्यांची निवड.
- 05
डिजिटल अहवाल
डॉक्टरांची पडताळणी, निष्कर्षांचा सारांश व संमतीनुसार वितरण.
- 06
रुग्णालयाशी जोडणी
निष्कर्ष, तातडी आणि उपलब्धतेनुसार योग्य तज्ज्ञ किंवा केंद्राशी समन्वय.
- 07
मदत व उपचार
लागू योजना, पात्रता आणि मंजुरीनुसार मदतीसाठी मार्गदर्शन.
- 08
नियमित पाठपुरावा
अहवाल, तज्ज्ञ भेट, निदान, उपचार आणि पुढील स्थितीची नोंद.
प्रस्तावित कार्यरचना: रुग्णालयांशी करार, वैद्यकीय प्रोटोकॉल आणि डिजिटल जोडणी अंतिम करून अंमलबजावणी केली जाईल.
दोन पानांत अभियानाचा परिचय
अभियानाची माहितीपत्रिका
अभियानाचा उद्देश आणि तपासणीपासून पुढील मार्गदर्शन व पाठपुराव्यापर्यंतची कार्यपद्धती या माहितीपत्रिकेत थोडक्यात वाचा. मोठ्या आकारात पाहण्यासाठी संबंधित पानावर स्पर्श करा.
संपूर्ण प्रकल्प समजून घ्या
अभियानाचे सविस्तर सादरीकरण
मूळ मराठी सादरीकरणाची सर्व ११ पाने येथे पाहा. पान बदलण्यासाठी बटणे किंवा खालील यादी वापरा. मोठ्या आकारात पाहण्यासाठी स्लाइडवर स्पर्श करा.
नोंदणी ते पाठपुरावा
प्रत्येक टप्प्यावर नेमके काय होईल?
शिबिरात नोंदणी आणि डॉक्टरांची भेट
नागरिकाची संमती घेऊन नाव, वय, मोबाइल क्रमांक आणि पत्ता नोंदवला जाईल. प्रत्येकाला स्वतंत्र लाभार्थी क्रमांक दिला जाईल.
- आरोग्याचा इतिहास: जुने आजार, सध्याची औषधे, ॲलर्जी आणि पूर्वीचे अहवाल.
- जोखमीची माहिती: तंबाखू, धूम्रपान, मद्य आणि कुटुंबातील कर्करोगाचा इतिहास.
- लक्षणांची चौकशी: गाठ, न भरणारी जखम, रक्तस्राव, वजन घटणे किंवा सततचा त्रास.
- प्रत्यक्ष तपासणी: रक्तदाब, नाडी, वजन, उंची आणि गरजेनुसार इतर मोजमाप. तोंड व मान, संबंधित अवयव आणि आवश्यकतेनुसार स्तन तपासणी.
तातडीची लक्षणे असल्यास नोंदणी किंवा अहवालासाठी न थांबता थेट डॉक्टरांकडे पाठवले जाईल. तपासणीत संमती, गोपनीयता आणि प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांची उपस्थिती महत्त्वाची असेल.
गरजेनुसार चाचण्यांची निवड
कोणती चाचणी करायची, कोणत्या तज्ज्ञाकडे पाठवायचे आणि किती तातडी आहे, हे डॉक्टर ठरवतील. प्रत्येक व्यक्तीला सर्व चाचण्या केल्या जाणार नाहीत.
महिलांसाठी
स्तनातील गाठ किंवा बदल, असामान्य रक्तस्राव आणि पूर्वीच्या स्तन किंवा गर्भाशयमुख तपासणीची माहिती घेतली जाईल. पात्रतेनुसार मॅमोग्राफी आणि गर्भाशयमुखासाठी HPV, VIA किंवा Pap यांपैकी मंजूर पद्धतीनुसार योग्य पर्याय निवडला जाईल.
पुरुषांसाठी
लघवीच्या तक्रारी, वृषणातील गाठ किंवा सूज आणि कुटुंबातील प्रोस्टेट कर्करोगाचा इतिहास विचारात घेतला जाईल. निवडक व्यक्तींमध्ये PSA, तक्रारीनुसार तज्ज्ञ तपासणी आणि आवश्यक इतर चाचण्या ठरवल्या जातील.
स्त्री-पुरुष दोघांनाही गरजेनुसार CBC, HbA1c आणि Cholesterol चाचण्या. Beta-hCG आणि CA-125 या सर्वांसाठी नियमित चाचण्या नाहीत. प्राथमिक तपासणी म्हणजे अंतिम निदान नाही.
डिजिटल नोंद, ABHA आणि WhatsApp
तपासणी व अहवालांची सुदर्शनच्या प्रणालीत नोंद, डॉक्टरांकडून पडताळणी आणि निष्कर्षांचा सारांश अशी कार्यपद्धती प्रस्तावित आहे.
- ABHA / ABDM: ऐच्छिक ABHA निर्मिती किंवा पडताळणी. अधिकृत तांत्रिक एकत्रीकरण झाल्यानंतर संमतीनुसार आरोग्य नोंदींची जोडणी.
- WhatsApp: पडताळलेल्या क्रमांकावर संमतीनुसार सुरक्षित लिंकद्वारे अहवाल, सारांश आणि पुढील सूचना. संमती असल्यास ABHA कार्डची प्रत.
ABHA हे डिजिटल आरोग्य खाते आहे. आयुष्मान योजनेचे उपचार-पात्रता कार्ड वेगळे आहे. या सुविधा कार्यरचनेचा भाग आहेत; तांत्रिक जोडणी अंतिम झाल्यानंतर लागू होतील.
अहवालानंतरचा मार्ग आणि रुग्णालयाशी जोडणी
| अहवाल / स्थिती | पुढील पाऊल |
|---|---|
| सध्या चिंताजनक निष्कर्ष नाहीत | समुपदेशन आणि पुढील तपासणीची तारीख. |
| असामान्य किंवा संशयास्पद निष्कर्ष | तज्ज्ञ भेट आणि निदानासाठी आवश्यक तपासण्या. |
| तातडीची वैद्यकीय स्थिती | तात्काळ मूल्यमापन आणि आपत्कालीन उपचार. |
कर्करोगासह मधुमेह, रक्तदाब आणि इतर आजारांसाठीही गरजेनुसार जोडणी व पाठपुरावा केला जाईल.
पुण्यातील प्रस्तावित रेफरल पर्याय
शासकीय पर्याय: बी. जे. वैद्यकीय महाविद्यालय व ससून रुग्णालय.
सादरीकरणात नमूद इतर पर्याय: रुबी हॉल क्लिनिक, जहांगीर हॉस्पिटल, के. ई. एम. हॉस्पिटल, दीनानाथ मंगेशकर हॉस्पिटल, पूना हॉस्पिटल, माई मंगेशकर हॉस्पिटल, संजीवन हॉस्पिटल, सह्याद्रीची नोंदणीकृत शाखा, एन. एम. वाडिया कार्डिओलॉजी आणि महात्मा गांधी नेत्र रुग्णालय.
ही प्रस्तावित रेफरल यादी आहे. आजार, उपलब्ध विभाग, बेड आणि मदतीची पात्रता तपासून केंद्र निवडले जाईल. ही यादी निश्चित भागीदारी किंवा उपचाराची हमी दर्शवत नाही.
उपचारांसाठी आर्थिक मदतीचे मार्ग
- MJPJAY + PM-JAY: पात्रता, मान्य रुग्णालय आणि उपचार पॅकेजची तपासणी.
- मुख्यमंत्री सहाय्यता निधी: लागू निकष, खर्चाचा अंदाज आणि अर्जाचा पाठपुरावा.
- धर्मादाय रुग्ण सहाय्य: वैद्यकीय समाजकार्यकर्ता (MSW) किंवा सहायता कक्षामार्फत पात्रता व उपलब्धतेची चौकशी.
- PMC आरोग्य सहाय्य: लागू शहरी गरीब योजनेचे चालू नियम आणि मान्यतेनुसार मार्गदर्शन.
मदत पात्रता आणि मंजुरीवर अवलंबून असेल. एकाच खर्चासाठी दुहेरी दावा केला जाणार नाही. मोफत उपचाराची आगाऊ हमी नाही.
एका नागरिकाचा प्रवास: काल्पनिक उदाहरण
४८ वर्षांचे रमेश शिबिरात येतात. प्रश्नावली आणि तपासणीत तंबाखूचा इतिहास व तोंडातील न भरणारी जखम लक्षात येते.
- डॉक्टर तज्ज्ञ रेफरल आणि आवश्यक रक्तचाचण्या सुचवतात.
- तज्ज्ञ पुढील निदानासाठी तपासण्या ठरवतात. समन्वयक मदतीची पात्रता तपासतो.
- योग्य केंद्राशी जोडणी, भेटीच्या सूचना आणि पुढील स्थितीची नोंद केली जाते.
हे केवळ कार्यपद्धती समजावणारे काल्पनिक उदाहरण आहे. जखम म्हणजे कर्करोग निश्चित नाही. निदान आणि उपचार डॉक्टर ठरवतात.
सुदर्शनचा पाठपुरावा आणि जीवनशैलीचा आधार
प्रत्येक रेफरलसाठी एक निश्चित रुग्ण-समन्वयक आणि संपर्क ठेवण्याचे नियोजन आहे.
- पुढचे पाऊल पूर्ण झाले का? अहवाल मिळाला, तज्ज्ञ भेट झाली आणि निदान पूर्ण झाले का, याची नोंद.
- उपचारातील सातत्य: उपचार सुरू झाले का, औषधे आणि पुढील भेटी सुरू आहेत का, याचा पाठपुरावा.
- पुढील आरोग्य नोंद: पुनर्तपासणी, येणाऱ्या अडचणी आणि जीवनशैलीचा आढावा.
पंचपरिवर्तन व संपूर्ण जीवनशैली
स्वदेशी, कुटुंब प्रबोधन, सामाजिक समरसता, पर्यावरण संरक्षण आणि नागरिक कर्तव्य या मूल्यांसह आरोग्यदायी सवयींना कुटुंब व समाजाचा आधार मिळवण्याचा प्रयत्न असेल. वैद्यकीय उपचार डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच होतील.
पंचपरिवर्तनाविषयी अधिक वाचाअभियानाचा परिचय
सुदर्शन 360° आरोग्य व कर्करोग तपासणी अभियान
देवाभाऊ प्रजास्वास्थ्य प्रकल्प, महाराष्ट्र
अभियानाची ओळख या व्हिडिओतून जाणून घ्या. व्हिडिओ पाहण्यासाठी प्ले बटण दाबा.
अभियानाचे पूर्वीचे परिचय पोस्टर पाहा

टप्प्याटप्प्याने व्यापक जनजागृती
किमान पाच लाख नागरिकांपर्यंत आरोग्य जनजागृती पोहोचवण्याचे अभियानाचे उद्दिष्ट आहे. हा भावी सहभागाचा संकल्प आहे.



